<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="96749" NadgradivoID="1388" NRID="28085109" OceID="0" DomainUrl="https://dk.um.si/" IzpisPolniUrl="https://dk.um.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=96749" StOgledov="303" StPrenosov="3" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-10-02 17:32:57" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DKUM-96749">20.500.12556/DKUM-96749</PID>
  <Naslov>Transferring black-box decision making to a white-box model</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>In the rapidly evolving realm of artificial intelligence (AI), black-box algorithms have exhibited outstanding performance. However, their opaque nature poses challenges in fields like medicine, where the clarity of the decision-making processes is crucial for ensuring trust. Addressing this need, the study aimed to augment these algorithms with explainable AI (XAI) features to enhance transparency. A novel approach was employed, contrasting the decision-making patterns of black-box and white-box models. Where discrepancies were noted, training data were refined to align a white-box model’s decisions closer to its black-box counterpart. Testing this methodology on three distinct medical datasets revealed consistent correlations between the adapted white-box models and their black-box analogs. Notably, integrating this strategy with established methods like local interpretable model-agnostic explanations (LIMEs) and SHapley Additive exPlanations (SHAPs) further enhanced transparency, underscoring the potential value of decision trees as a favored white-box algorithm in medicine due to its inherent explanatory capabilities. The findings highlight a promising path for the integration of the performance of black-box algorithms with the necessity for transparency in critical decision-making domains.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>explainable artificial intelligence</Beseda>
    <Beseda>XAI</Beseda>
    <Beseda>machine learning</Beseda>
    <Beseda>deep learning</Beseda>
    <Beseda>white box</Beseda>
    <Beseda>black box</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>umetna inteligenca</Beseda>
    <Beseda>globoko učenje</Beseda>
    <Beseda>strojno učenje</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik>MDPI</Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave>https://www.mdpi.com/journal/electronics</Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice>© 2024 by the authors</AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-01-27 12:30:30</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-01-27 12:30:31</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-01-28 03:13:08</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2024</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>16 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>iss. 10, [article no.] 1895</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 13</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2024</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>2024-04-05</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>2024-05-10</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2024-05-12</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="50365" Ime="Bojan" Priimek="Žlahtič" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="198600803" Afiliacija="" ArrsID="36771" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="29888" Ime="Jernej" Priimek="Završnik" AltIme="J. Završnik; J Zavrsnik; J Završnik; Ernej Završnik; Jernej Zavrsnik; Jerney Zavrsnik" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="5134435" Afiliacija="" ArrsID="22108" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="32983" Ime="Helena" Priimek="Blažun Vošner" AltIme="Helena Blazun; H. Blažun; Helena Blažun Vošner" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="33331811" Afiliacija="" ArrsID="25634" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="965" Ime="Peter" Priimek="Kokol" AltIme="P. Kokol; P. Kokolj; P Kokol; K. Peter" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="2135907" Afiliacija="" ArrsID="03782" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">004.5</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/195146755">195146755</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/electronics13101895">10.3390/electronics13101895</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2079-9292</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="202617" DatotekaNRID="14575041" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="12844544" VelikostDatotekeKratko="12,25 MB" DatumVstavljanja="2026-01-27 12:33:01" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>electronics-13-01895.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>electronics-13-01895.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>D497C4F8DA07EB2DD861681D62816259</MD5>
      <SHA256>352296bf2ffc4def61374fa8ebd5219ca9b58c770a234b9f9456760440477103</SHA256>
      <UUID>ef7cf7fb-fb73-11f0-9c79-00155d00018d</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dk.um.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=202617</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="72647"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
    <Datoteka ID="202616" DatotekaNRID="0" NamenDatotekeID="5" NamenDatoteke="Izvorni URL" FormatDatotekeID="56" FormatDatoteke="URL" MIME="text/url" IkonaFormata="html.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/fileTypes/html.gif" VelikostDatoteke="0" VelikostDatotekeKratko="0,00 KB" DatumVstavljanja="2026-01-27 12:30:38" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="false" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="1">
      <Naziv></Naziv>
      <OrgNaziv></OrgNaziv>
      <URL>https://www.mdpi.com/2079-9292/13/10/1895</URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5></MD5>
      <SHA256></SHA256>
      <UUID>9a6a42a8-fb73-11f0-9c79-00155d00018d</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dk.um.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=202616</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="3" Kratica="FERI" ZavodEvsID="0000080" Logo="FERI_logo.gif" LogoPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/logo/FERI_logo.gif">Fakulteta za elektrotehniko, računalništvo in informatiko</Organizacija>
    <Organizacija OrganizacijaID="11" Kratica="FNM" ZavodEvsID="0000084" Logo="FNM_logo.gif" LogoPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/logo/FNM_logo.gif">Fakulteta za naravoslovje in matematiko</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
