<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<Gradivo ID="97889" NadgradivoID="1374" NRID="28480565" OceID="0" DomainUrl="https://dk.um.si/" IzpisPolniUrl="https://dk.um.si/IzpisGradiva.php?lang=slv&amp;id=97889" StOgledov="212" StPrenosov="11" StOcen="0" VsotaOcen="0" DatumIzvoza="2026-10-01 22:09:07" OcenaSkupna="0" StPodgradiv="0" StudijskiProgramEvsID="" JeIndeksirano="0" JeVecAvtorjev="0" DovoliZahtevkeZaDostop="0">
  <PID Url="http://hdl.handle.net/20.500.12556/DKUM-97889">20.500.12556/DKUM-97889</PID>
  <Naslov>Task-aligned transformer imputation for long-horizon air quality forecasting</Naslov>
  <Podnaslov></Podnaslov>
  <TujJezik_Naslov></TujJezik_Naslov>
  <TujJezik_Podnaslov></TujJezik_Podnaslov>
  <Opis>Accurate long-horizon air-quality forecasting becomes difficult when historical observations are missing or irregularly sampled because reconstruction errors can propagate into downstream predictions. In this work, we propose the TILSTM method, a task-aligned hybrid architecture that integrates a Transformer-based imputation module with an LSTM forecaster designed to jointly enforce a causal horizon boundary that restricts imputation strictly to the historical look-back window, an observed-preserving merge that leaves measured values unchanged, and a time-aware decay gate applied selectively to imputed positions. The model is trained end-to-end using a combined forecasting loss and a self-supervised imputation loss computed on artificially masked observed entries. We evaluate TILSTM on hourly PM10 forecasting from 21 monitoring stations in Slovenia across three forecasting horizons and three missingness regimes. Among the compared methods, TILSTM shows the clearest and most consistent gains at the 24 h horizon, while at medium horizons, the relative ranking becomes more dependent on the missingness regime. In pooled error summaries, TILSTM achieves the lowest MAE and RMSE at the 168 h horizon under the real and near_origin missingness regimes, while the overall results indicate that no single method is uniformly best across all long-horizon settings.</Opis>
  <TujJezik_Opis></TujJezik_Opis>
  <KljucneBesede>
    <Beseda>time-series forecasting</Beseda>
    <Beseda>imputation</Beseda>
    <Beseda>transformers</Beseda>
    <Beseda>LSTM</Beseda>
    <Beseda>air quality</Beseda>
    <Beseda>long-horizon prediction</Beseda>
  </KljucneBesede>
  <TujJezik_KljucneBesede>
    <Beseda>napovedovanje časovnih vrst</Beseda>
    <Beseda>kvaliteta zraka</Beseda>
  </TujJezik_KljucneBesede>
  <Potrjeno>true</Potrjeno>
  <JeZaklenjeno>false</JeZaklenjeno>
  <JeRecenzirano>true</JeRecenzirano>
  <Zaloznik>MDPI</Zaloznik>
  <Izvor></Izvor>
  <Jezik ID="1033" ISO639-3="eng">Angleški jezik</Jezik>
  <TujJezik ID="1060" ISO639-3="slv">Slovenski jezik</TujJezik>
  <Povezave>https://www.mdpi.com/journal/mathematics</Povezave>
  <Pokrivanje></Pokrivanje>
  <CasovnoPokritje></CasovnoPokritje>
  <AvtorskePravice>© 2026 by the authors</AvtorskePravice>
  <VrstaGradiva ID="dk_c" DRIVER="info:eu-repo/semantics/article">Članek v reviji</VrstaGradiva>
  <DatumVstavljanja>2026-04-22 16:23:00</DatumVstavljanja>
  <DatumObjave>2026-04-22 16:23:00</DatumObjave>
  <DatumSpremembe>2026-04-23 03:11:23</DatumSpremembe>
  <DatumTrajnegaHranjenja>0000-00-00 00:00:00</DatumTrajnegaHranjenja>
  <LetoIzida>2026</LetoIzida>
  <LetoIzidaDo>0</LetoIzidaDo>
  <KrajIzida></KrajIzida>
  <LetoIzvedbe>0</LetoIzvedbe>
  <KrajIzvedbe></KrajIzvedbe>
  <Opomba></Opomba>
  <StStrani>22 str.</StStrani>
  <StevilcenjeNivo1>no. 7, [article no.] 1196</StevilcenjeNivo1>
  <StevilcenjeNivo2>Vol. 14</StevilcenjeNivo2>
  <Kronologija>2026</Kronologija>
  <Patent_Stevilka></Patent_Stevilka>
  <Patent_DatumVeljavnosti>0000-00-00</Patent_DatumVeljavnosti>
  <VerzijaDokumenta>Zaloznikova</VerzijaDokumenta>
  <StatusObjaveDrugje>Objavljeno</StatusObjaveDrugje>
  <VrstaStroskaObjave>NiDoloceno</VrstaStroskaObjave>
  <DatumPoslanoVRecenzijo>2026-02-28</DatumPoslanoVRecenzijo>
  <DatumSprejetjaClanka>2026-04-01</DatumSprejetjaClanka>
  <DatumObjaveClanka>2026-04-03</DatumObjaveClanka>
  <Licence>
    <Licenca ID="6" Kratica="CC BY 4.0" Naziv="Creative Commons Priznanje avtorstva 4.0 Mednarodna" URL="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.sl" Logo="by.png" LogoPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/licence/by.png" DatumZacetkaLicenciranja="" VezanoNa="" VezanoNaAng="" Besedilo="" BesediloAng=""></Licenca>
  </Licence>
  <EmbargoDo></EmbargoDo>
  <VrstaEmbarga ID="1" Naziv="Takojšnja javna objava" OpenAIREDostop="openAccess"></VrstaEmbarga>
  <Osebe>
    <Oseba ID="82023" Ime="Grega" Priimek="Vrbančič" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="273513059" Afiliacija="" ArrsID="50652" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="365" Ime="Vili" Priimek="Podgorelec" AltIme="V. Podgorelec" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="4402787" Afiliacija="" ArrsID="16304" ORCID=""></Oseba>
    <Oseba ID="71637" Ime="Lucija" Priimek="Brezočnik" AltIme="" VlogaID="70" VlogaNaziv="Avtor" ConorID="222951267" Afiliacija="" ArrsID="39760" ORCID=""></Oseba>
  </Osebe>
  <Identifikatorji>
    <Identifikator ID="4" Sifra="UDK" Naziv="UDK" URL="">004.8</Identifikator>
    <Identifikator ID="3" Sifra="CobissID" Naziv="COBISS_ID" URL="https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/bib/274155523">274155523</Identifikator>
    <Identifikator ID="15" Sifra="DOI" Naziv="DOI" URL="http://dx.doi.org/10.3390/math14071196">10.3390/math14071196</Identifikator>
    <Identifikator ID="9" Sifra="ISSN-clanka" Naziv="ISSN pri članku" URL="">2227-7390</Identifikator>
  </Identifikatorji>
  <Relacije>
  </Relacije>
  <VerzijeGradiva>
  </VerzijeGradiva>
  <Datoteke>
    <Datoteka ID="205546" DatotekaNRID="14660409" NamenDatotekeID="2" NamenDatoteke="Predstavitvena datoteka" FormatDatotekeID="2" FormatDatoteke=".pdf" MIME="application/pdf" IkonaFormata="pdf.gif" IkonaFormataPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/fileTypes/pdf.gif" VelikostDatoteke="825210" VelikostDatotekeKratko="805,87 KB" DatumVstavljanja="2026-04-22 16:25:06" JeZbrisana="false" JeJavnoVidna="true" JeIndeksirana="true" JeVidno="true" VidnoOd="01.01.1970" Zaporedje="0">
      <Naziv>mathematics-14-01196.pdf</Naziv>
      <OrgNaziv>mathematics-14-01196.pdf</OrgNaziv>
      <URL></URL>
      <Opis></Opis>
      <OpisTujJezik></OpisTujJezik>
      <UrlObdelave></UrlObdelave>
      <FrekvencaAzuriranjaID>1</FrekvencaAzuriranjaID>
      <Verzija></Verzija>
      <MD5>A89B1EE442553291AC6FEE0166E92336</MD5>
      <SHA256>5a71c2c7b69c984aa5a4305134c8cc0716a2270ee7e7d6d24256ed28857556e5</SHA256>
      <UUID>0e9ac309-3e57-11f1-bc9c-00155d0001a1</UUID>
      <PID></PID>
      <PrenosPolniUrl>https://dk.um.si/Dokument.php?lang=slv&amp;id=205546</PrenosPolniUrl>
      <Vsebine>
        <Vsebina TipVsebine="GoloBesedilo" JezikID="1033" Oznaka="" Dolzina="74779"></Vsebina>
      </Vsebine>
    </Datoteka>
  </Datoteke>
  <Organizacije>
    <Organizacija OrganizacijaID="3" Kratica="FERI" ZavodEvsID="0000080" Logo="FERI_logo.gif" LogoPolniUrl="https://dk.um.si/teme/dkumDev2/img/logo/FERI_logo.gif">Fakulteta za elektrotehniko, računalništvo in informatiko</Organizacija>
  </Organizacije>
  <OrganizacijeVira>
  </OrganizacijeVira>
  <MetodeZbiranjaPodatkov>
  </MetodeZbiranjaPodatkov>
  <TipologijaDela ID="1.01" Koda="1.01" Naziv="Izvirni znanstveni članek" SchemaOrg="Article"></TipologijaDela>
  <OpenAIRE>
    <OpenAIRE ProjektID="info:eu-repo/grantAgreement/ARIS//P2-0057-2018" Stevilka="P2-0057-2018" Naslov="Informacijski sistemi" Akronim="" Delez="100"></OpenAIRE>
  </OpenAIRE>
  <Ostalo>
    <StIrodsDatotek>0</StIrodsDatotek>
    <StDatotekPodTrajnimEmbargom>0</StDatotekPodTrajnimEmbargom>
    <StDatotekZOmejenimDostopom>0</StDatotekZOmejenimDostopom>
  </Ostalo>
</Gradivo>
